ერთი დოზა ადრენალინი

2009 წლის დეკემბერია.

ხვალ აფხაზეთში „პრეზიდენტს“ ირჩევენ. ზუგდიდში ვარ. ვზივარ და ვფიქრობ: „რა მაგარი იქნება გალის რომელიმე სოფელში გადაპარვა და საარჩევნო უბანზე კადრების გადაღება. რუსები, რამე… ჰა? რატომაც არა? ნიო თბილისშია, გადასასვლელი ბილიკები ვიცი, ძველმანებში გამოვეწყობი, კამერას პარკში ჩავდებ, იკას დავტოვებ, არავის არაფერს ვეტყვი…“ – გეგმა თავისთავად მწიფდება. როცა გაპარსვა გადავიფიქრე, მივხვდი რომ წასვლაზე სერიოზულად ვფიქრობდი. არადა, ძნელია ამის გაკეთება: ოკუპანტების პატრულირება, დამატებითი ძალები გალში, ჭუბურხინჯის მოლაპარაკებებზე დავდიოდი, „ოდიშის“ ეთერიდან ვახსოვართ – რომ მიცნონ? ვგრძნობ, რომ კონტრარგუმენტებს ფეხებზე ვიკიდებ. ეს გასაკვირი არ არის. ისე ვიქცევი, როგორც ყოველთვის ასეთ შემთხვევებში. ახლა ერთადერთი საკითხია გადასაწყვეტი: მთავარია, „იმედიდან“ არ მითხრან უარი.

პირდაპირ ინწკირველთან ვრეკავ და ჩემს განზრახვას ვეუბნები. „არავითარ შემთხვევაში, გაგიჟდი?“-კატეგორიულია ნანაია. შემდგომი ხუთი წუთი ვცდილობ ავუხსნა, რომ ძალიან კარგ კადრებს მოვიპოვებ, ოღონდ გამიშვას. მის ჟურნალისტურ წარსულსაც ვახსენებ, რამდენჯერ წასულა მსგავს „ავანტიურაზე“ და რა მაგარი კადრები მოუპოვებია. „არ მიღირს, ლაშ, კადრები და შენი სიცოცხლე ერთმანეთის ადეკვატური არ არის, მაგრამ ხელმძღვანელობას მაინც დაველაპარაკები“,- მეუბნება ბოლოს.

რატომღაც მჯერა, რომ ხელმძღვანელობა უარს არ იტყვის, ამიტომ ვემზადები. ასეთი შემთხვევებისთვის გადანახული სეზონური ტანსაცმლიდან ძველ ქუდს, დაკემსილ ქურთუკს, დალაქავებულ ტომრის გადანაჭერს ვიღებ და იკას ვურეკავ, ვეუბნები, რომ კამერა მოიტანოს და ჩემთან მოვიდეს. „დაველაპარაკები და ზარიც მომისწრებს“,-ვფიქრობ. დარწმუნებული არ ვარ, რომ თუნდაც უარის შემთხვევაში მაინც არ წავალ. ჩემი ოპერატორი 7 წუთში მოდის. საქმიანი იერი აქვს, ჰგონია, გადაღებაზე მივდივართ. „რა ხდება?“-მეკითხება კამერამომარჯვებული. „მოდი, შენ თეფშები და ჭიქები დაალაგე, მე რაღაცეებს ამოვიტან“, – ვეუბნები, მაღაზიაში ჩავდივარ და არაყი „უშბა“, ბეკონი და სოსისი ამომაქვს. იკა სკამის ზურგზე გადაფენილ ტანსაცმელს ათვალიერებს და  ღიმილით მეკითხება: „სექსკლუზივი მოიფიქრე?“- ეს იკას ტერმინია, მისი მოფიქრებული. მაგარი მასალის მოპოვებას და კონკურენტების მიჩაგვრას გულისხმობს.

მერე ბევრჯერ მიფიქრია, რამდენად დიდ როლს ასრულებს ჟურნალისტის საქმიანობაში იღბალი. მესამე დიდ, „ჩემებურ“ ჭიქაზე ნანაიას ზარმა მომისწრო: „წადი, არანორმალურო!“-მეუბნება მოკლედ. „ისედაც წასვლას ვაპირებდი!“- ვეუბნები სიცილით. ნანაიამ იცის, რომ ზედმეტი ინსტრუქტაჟი არ მჭირდება და მხოლოდ იმას მთხოვს, მობილურით ინტენსიური მიმოწერა გვქონდეს. ბოლო სადღეგრძელოს ვსვამთ, ძველმანებს ვიცვამ და ჩავდივართ. მაღაზიაში 2 კილოგრამ მანდარინს ვყიდულობ, „იმედის“  „დვესტიპეისიატკა“ ავტორეჟიმზე გადამყავს, ტომრის გადანაჭერში   სასოებით ვდებ და ზემოდან მანდარინს ვაყრი. პატარა კამერაა, მანდარინი ფარავს.

უსინდისოდ მოქცევას მაინც ვერ ავუვლი გვერდს: ნიო ფაქტის წინაშე უნდა დავაყენო და მხოლოდ მას შემდეგ ვეტყვი, რას ვაპირებ, როცა გალის ტერიტორიაზე გადავიპარები. ადმინისტრაციულ საზღვართან მდგომი ჩვენი ბიჭებიც უნდა მოვატყუო, ვითომ აქვე მივდივარ, ნათესავთან, რათა თხილის შეგროვებაში დავეხმარო. მანქანას ჩვენი პოსტიდან მოშორებით ვაჩერებთ და პოსტამდე იკა და მე უდარდელი ნაბიჯებით, ლაპარაკ-ლაპარაკში მივდივართ, თან მეგრულად ვსაუბრობთ. ბიჭებს წინასწარ მომზადებულ ზღაპარს ვუყვები, რომ ფიჩორში, ბიძასთან მივდივარ. ტომარაში ზერელედ იცქირებიან, ერთი მათგანი უხალისოდ იღებს ერთ ცალ მანდარინს, ჟურნალში ჩემს მონაცემებს იწერს და მიშვებს. იკას ვემშვიდობები, ტომარას ზუგრზე ვიგდებ და გალის რაიონის ტერიტორიაზე ვაბიჯებ…

მთავარი წინაა. ჩვენი პოსტიდან დაახლოებით ერთ კილომეტრში რუსების პოსტია, ზოგჯერ აფხაზებიც დგანან. თუ არ დგანან, მსუბუქი მანქანებით დადიან, პატრულირებენ, რადგან ხვალ არჩევნებია. ეს ყველაფერი წინასწარ ვიცი და ვემზადები – რაც შეიძლება უდარდელ იერს ვიღებ და „ერთხელ, ამერიკაში“ საუნდტრეკს ვუსტვენ. რუსების პოსტზე სიწყნარეა, ორი ჯარისკაცი სანგართან ფუსფუსებს, ერთიც იქვე მდგარ „ბტრ“-ზე შემომჯდარა და გზას გასცქერის. ვუსწორდები. „ზდაროვა, რებიატა!“- ვეუბნები ხმამაღლა. „თქვენი დედაც!“-ვამატებ გულში. „ზდაროვა, კუდა საბრალის?“- მეკითხება „ბტრ“-ზე მჯდომი და ჩემს დაკემსილ ქურთუკს ათვალიერებს. „კ დიადე, არეხი საბირატ!“-ვეუბნები და ვიკრიჭები, მერე კი ტომარას ფეხებთან ვიდებ, თავს ვუფართოვებ, კარგად რომ დაინახოს და ვეკითხები: „მანდარინი ხოჩეშ?“, -თავში კი მიტრიალებს: „ჯანდაბა ხოჩეშ!“. „და ნეტ, სპასიბა. ა შტო, უ დიადი ნეტ მანდარინოვიხ პლანტაციი?“- მეკითხება და ისიც იკრიჭება. ირონიას ვგრძნობ, მაგრამ ახლა მაგის დრო არ არის, როგორმე უნდა გავძვრე. „ნეტ, ნა არეხი პამენიალ“, – ვეუბნები. „პრაეზჟაი, პრაეზჟაი…“- ამიქნია ხელი. ხელს ვუწევ, ნელი მოძრაობით ზურგზე ვიკიდებ ტომარას და აუჩქარებელი ნაბიჯებით ვცილდები, რათა იოლად გაშვების სიხარული არ დამეტყოს.

მარცხნივ და მარჯვნივ მიტოვებული სახლებია. ზოგან ცხოვრობენ, მილებიდან კვამლი ამოდის. დეკემბერია. უკან ვიყურები. პოსტიდან არ ვჩანვარ. ერთ-ერთ მიტოვებულ ეზოში შევდივარ, მოხერხებულ ადგილს ვარჩევ და უკან მოტოვებულ პოსტს გავცქერი. მშვენივრად ჩანს. იქვე აბრაცაა, „ფიჩორი“ აწერია. ამ კადრის ხელიდან გაშვება არ შეიძლება. კამერა ფრთხილად ამომაქვს ტომრიდან და საშუალო ხედით სტატიკურ კადრებს ვიღებ: პოსტი, ბტრ, ჯარისკაცები, აბრა, უკაცრიელი ქუჩა. ეზო და დანგრეული სახლიც მივაყოლე. ესეც ასე. კამერას ისევ ტომარაში ვაბრუნებ, მანდარინებს ვაყრი და სამომავლო გეგმას ვაწყობ.

აქ არავის ვიცნობ, არადა, ვინმეს უნდა გავენდო და ვუთხრა, რასაც ვაპირებ. არჩევნები ხვალაა, ამაღამ ღამე აქ უნდა გავათიო, ხვალ დილიდან არჩევნების კადრები გადავიღო და უკანაც უნდა გავბრუნდე. კადრები თუ საღამოს არ გავიდა „ქრონიკაში“, მერე დაძველდება და აზრი ეკარგება ეთერში მის გაშვებას. მაგრამ ვის ვუთხრა? ყველა არ არის სანდო, ზოგი აქაური ფარულად თანამშრომლობს რუსებთან და აფხაზებთან. მაჟრიალებს იმის წარმოდგენაზე, რამდენი უსიამოვნება მელის, ან აფხაზურმა, ან რუსულმა მხარემ რომ ამ სოფლებში ჟურნალისტის ყოფნა შეიტყოს. თუ დამაკავებენ, დამალვას აზრი არა აქვს, უფრო პირიქით: უნდა უთხრა, რომ ჟურნალისტი ვარ, ეს სიცოცხლის შენარჩუნების ერთადერთი გზაა. საქმე საქმეზე რომ მიდგეს, ვიცი, რასაც ვეტყვი: რომ რუსლან ქიშმარია მიცნობს სახეზე ჭუბურხინჯის მოლაპარაკებებიდან. მაგრამ იმედია, საქმე აქამდე არ მივა. ქუჩაში გავდივარ და სახლებს ვათვალიერებ. მალე დაბნელდება, სადმე უნდა შევიდე და ვუთხრა, ვინ ვარ და რა მინდა. აქაც მიმართლებს.

როცა გაიგო, ვინ ვიყავი და რა მინდოდა, მასპინძელმა ორ მეზობელ მამაკაცს დაუძახა. სამი სანდომიანი სახის, გაუპარსავი, შუბლშეჭმუხნული მამაკაცი ზის და ხმამაღლა ფიქრობს, როგორ დამეხმარონ. დიასახლისი ფუსფუსებს, სუფრას შლის. ოთახში შეშის სუნი დგას და სითბოა. გული მიჩუყდება და თვალებზე მოწოლილი ცრემლების დასამალად ეზოში გავდივარ, უკანა კარიდან, რათა სხვა მეზობლების ან გამვლელი მანქანების ყურადღება არ მივიქციო. ვეწევი, თან ნანაიას და ნიოს ვწერ მესიჯებს.

ადგილობრივი მამაკაცების სჯა-ბაასში არ ვერევი. მათ უკეთ იციან, როგორ დამეხმარონ. გეგმაც მზადაა. საარჩევნო უბნები 8 საათზე იღება. უკვე იპოვეს ერთი მოხუცი ცოლ-ქმარი, რომლებიც სხვა სოფელში, აქედან 7 კმ-ს სავალზე ცხოვრობენ. უარს არ იტყვიანო, ამბობენ. დილაადრიან გადავალთ იმ სოფელში, აქაური ოჯახის უფროსი წამომყვება და კამერიან ტომარასაც ის წამოიღებს. თუ ყველაფერი კარგად იქნება, რვის ნახევარზე იმ ოჯახში ვიქნებით, რომლის ეზოც საარჩევნო უბანს გადაჰყურებს. იქვეა ავტოფარეხი, საიდანაც გადაღება შეიძლება. გადავიღებთ, ნაშუადღევს უკან გამოვბრუნდებით, გზაზეც გადავიღებ ხედებს, დანგრეულ სკოლას, სახლებს, თუ გამიმართლა, რუსების გადაადგილებასაც და შემოვლითი ბილიკებით ზუგდიდის რაიონში გადავალთ. თამამი გეგმაა, მაგრამ ისევ ის ერთვება საქმეში – მისი უდიდებულესობა, იღბალი.

ყველაფერი ისე მოხდა, როგორც დაგეგმილი იყო: მე ავტოფარეხში ვიყავი ჩაკეტილი, რომელსაც გარედან ბოქლომი ედო. დაახლოებით 600 მეტრში იყო საარჩევო უბანი. ავტოფარეხში ბნელოდა, მაგრამ კარებს ზედა ნაწილზე ჰქონდა გისოსები, საიდანაც ჩემს კამერას კადრების გადაღება არ გასჭირვებია. მშვენიერი კადრები გამოვიდა:

როგორ ფრიალებს საარჩევნო უბნის შესასვლელთან აფხაზური დროშა, როგორ დადიან „უაზით“ და „ვილისით“ რუსი სამხედროები და ჯგუფებად მოჰყავთ ხალხი, როგორ შედი-გამოდიან უბანში შეიარაღებული პირები, როგორ საუბრობს მობილურზე სოფლის აფხაზი გამგებელი და ბოლოს, როგორ იხურება უბანი დაახლოებით 14 საათზე, როგორ შეაქვთ შენობაში ღვინო, ხაჭაპურები და სხვა სურსათ-სანოვაგე და როგორ გამოდის ცოტა ხანში შენობიდან აფხაზებისა და რუსების მიერ ერთად დაგუგუნებული რუსეთის ჰიმნის ხმა.

არასოდეს დამავიწყდება მასპინძელი, მოხუცი ბებო, რომელიც ცოცხით ხელში ვითომ ეზოს გვიდა ფარეხის სიახლოვეს, თან კი მე მელაპარაკებოდა ხმადაბლა და მიხსნიდა, ვინ ვინ იყო მათგან, ვისაც საარჩევნო უბნის ეზოში ვხედავდი და ვიღებდი… რა თქმა უნდა, ისე ვიღებდი, რომ გისოსები და ბებოს ჭიშკარი არ გამოჩენილიყო და კამერის ადგილმდებარეობა შეძლებისდაგვარად შენიღბულიყო. მაშინაც ვიფიქრე და მერეც ხშირად გამიფიქრია, რომ სანამ ასეთი ქართველები გვყავს, ჩვენი ქვეყანა ნებისმიერ მტერს გაუმკლავდება, არავის დაუჩოქებს…

უკანა გზაზე წამოსვლა უფრო ძნელი იყო. რუსები და აფხაზები ერთად პატრულირებდნენ, ცას ვერტმფრენები სერავდნენ. როცა მოსაღამოვდა, ჩემმა მასპინძელმა ფორანში ცხენი შეაბა და მიმიპატიჟა. მახსოვს, კარგად შეზარხოშებულები როგორ ვმღეროდით უკაცრიელ გზაზე(შემოვლითი გზით მივდიოდით) საქართველოს ჰიმნს: ყველას და ყველაფრის ჯიბრზე – ხმამაღლა და შთაგონებით.

პირდაპირი ჩართვა არ გამოვიდა: გაუპარსავი ვიყავი.

„ქრონიკაში“ კი ნოდარ მელაძემ პირველ სიუჟეტს ასეთი შესავალი გაუკეთა: „იმედის“ კამერა ერთადერთი იყო გალის რაიონში, რომელმაც აფხაზეთის დე-ფაქტო პრეზიდენტის არჩევნების პროცესის გადაღება შეძლო. ჩვენმა კორესპონდენტმა…“

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s

%d bloggers like this: