როგორ ვეგონეთ მკვდრის სული

პირდაპირ მოყოლაზე გადავალ:
90-იანი წლების დასაწყისის ზუგდიდი. ვინც არ იცის, ვეტყვი, ეს ის დროა, როცა ზვიადისტები ჩაცხრნენ, ქალაქში “მხედრიონი” და სხვა სამთავრობო ფორმირებებია, ტრანსპორტი არ მოძრაობს, უფრო სწორად, თუ სამი მსუბუქი მანქანა დადის, ერთში აუცილებლად ჯაბა იოსელიანი ზის, სიგარეტის, შაქრის, პურის, ადამიანობის დეფიციტია…

სწორედ ამ დროს ავიხირეთ მე და ჩემმა რამდენიმე მეგობარმა ზუგდიდთან ახლოს, სოფელ ყულიშკარში(7 კმ-ია ზუგდიდიდან), ერთ წვეულებაზე წასვლა. სულ ხუთნი ვართ. 1993 წელია, ზაფხული. ხუთივე სტუდენტები ვართ, თითქმის ტოლები – 21-23 წლისანი. ვინ გადაგვათქმევინებდა – წავედით. ახლა კია სარკესავით ასფალტი ზუგდიდიდან ყულიშკარამდე, მაშინ ოღროჩოღრო გზა იყო. მაგრამ ჩვენ დიდად არ გვიდარდია – ქვეითად გახლდით და ღრმულებსაც უპრობლემოდ ვუვლიდით გვერდს.

საყოველთაო გაჭირვება გავითვალისწინე და სიგარეტი მოვიმარაგე. ფილტრიანი მაშინ ზუგდიდში არ იშოვებოდა. თუ სოხუმის “პალასატი” “ასტრა” ან თუნდაც, ლენინგრადის “პრიმა” გქონდა, შეგეძლო ჩაგეთვალა, რომ “მალბორო მედიუმ” გედო ჯიბეში. დანარჩენები ისე-რა მწეველები იყვნენ, სიგარეტს რომ არასოდეს იყიდიან ცნობილი პრინციპით: “ტყეში ხომ არ ვარ, რატომ ვიყიდო, – ვითხოვ…”

მოკლედ, დავადექით გზას. იქეთა გზა საინტერესო არ არის და რამდენიმე საათსაც გადავახტები: მივედით მშვიდობით, ვიქეიფეთ, შევზარხოშდით, შემოგვაღამდა და მასპინძელთა კატეგორიული წინააღმდეგობის მიუხედავად, უკან წამოვედით, ბუნებრივია, ისევ ფეხით. დაახლოებით ნახევარი გზა რომ გავიარეთ, გამახსენდა, სასაფლაოს გავლით(ქაფათის სასაფლაოდ მოიხსენიებენ ამ ძვალთშესალაგს ზუგდიდში) რომ მოკლე გზა არსებობდა და მეგობრებს ჩავაჯინდი, გინდათ თუ არა, ამ გზით წავიდეთ-მეთქი. შევდექით. ფიქრობენ. არადა:

ბნელა. სასაფლაოსკენ – უფრო. შორიდან ავტოამტის ჯერის ხმა ისმის. სადღაც ღამის რომელიღაც ფრინველმა შეგვახსენა თავი. სასაფლაოს ნარგავები, ყვავილებიც კი, ავად შრიალებს. თვალთან მიტანილ თითს ვერ დაინახავ. საკმარისი მიზეზი იყო იმისათვის, რომ უარი ეთქვათ. ასეც მოიქცნენ. მაგრამ მე ციცქნა გმირობის ჩადენა მომინდა და ვეუბნები, თუ თქვენ არ მოდიხართ, მე მარტო წავალ ამ მოკლე გზით, თქვენ კი ურტყით კრუგები-მეთქი. ამის თქმა იყო და, დავადე თავი სასაფლაოსკენ. მართალი გითხრათ, მეგონა, რომ ასე არ გამიმეტებდნენ და გამომყვებოდნენ, მაგრამ თქვენც არ მომიკვდეთ – გზა გააგრძელეს.

უკან ხომ არ დავბრუნდებოდი – გავაგრძელე გზა. მამაჩემის შეგონებებს ვიხსენებ, ჯერ კიდევ პატარას რომ მინერგავდა ჩემთვის გასაგებ ენაზე: “ღამე ირგვლივ ყველაფერი ისეთივეა, როგორც დღისით. ჩვენ გვგონია რომ სხვანაირია, რადგან ბნელა და კარგად ვერ ვხედავთ”; “სასფლაოზე გავლა საშიში არ არის – მკვდრებს იმიტომ ჰქვიათ მკვდრები, რომ არც იკბინებიან, არც დადიან და არც ლაპარაკობენ. სირბილი, ლაპარაკი და ვინმესთვის რამის დაშავება რომ შეეძლოთ, სასაფლაოზე კი არ იქნებოდნენ, შენსავით ივლიდნენ, შეჭამდნენ, დაიძინებდნენ…” ეგენი კი მახსენდებოდა, მაგრამ ღამე, წკვარამში, სასაფლაოზე – მაინც ძნელი ყოფილა…

მოკლედ, ისე მივდივარ, რომ მამაჩემის კიდევ ერთ პრინციპს ვიცავ: “ღამე სიარულის დროს, ნაბიჯის გადადგმისას, ფეხი ჩვეულებრივზე მაღლა ასწიე, რომ რამეს არ წამოსდო…” ფრთხილად ვუვლი გვერდს ბიუსტებს და ქანდაკებებსაც კი(ვისაც სამეგრელოში საფლავები გინახავთ, არ გაგიკვირებათ და ვისაც არ გინახავთ, გეტყვით: სასახლეებს უშენებენ და ძეგლებს უდგამენ გარდაცვლილებს) და ვითომ უდარდელად ვუსტვენ, მაგრამ მალევე ვწყვეტ, რადგან ჩემი ხმა გამოკვეთილად ისმის და უფრო სახიფათოდ ჟღერს.

თავდაპირველად ნელი ნაბიჯებით მივდიოდი, მერე გავთამამდი. თან, წინასწარ მქონდა წარმოდგენილი, როგორ დაველოდებოდი ზუგდიდის დასაწყისში გასული სადმე, გზისპირა სკამზე დანარჩენებს, რომლებსაც იქვე უნდა ჩამოევლოთ. მე დავისვენებდი, გავაბოლებდი, ისინი კი, მთელი სამი კილომეტრით მეტმანძილგავლილები, დაღლილები იქნებოდნენ… თანათან ავუჩქარე ნაბიჯს და მორიგი ნაბიჯის გადადგმის დროს, უცებ, ვიგრძენი, რომ მარჯვენა ფეხს მიწა არ დახვდა იმ ადგილას, სადაც, წესით, უნდა დახვედროდა. სანამ ხელები ავიქნიე და წონასწორობის აღდგენა ვცადე, თხრილში გადავეშვი. თავით არა, ფეხებით. თავდაპირველად ვარდნის დრო არ აღმიქვამს და ვიფიქრე, რომ პატარა თხრილში ჩავვარდი. ამოსვლა ვცადე – მარჯვენა ოდნავ ავწიე, რომ მიწის ზედაპირი მენახა, მერე მარჯვენა მუხლს დავყრდნობოდი და ამოვსულიყავი. შენც არ მომიკვდე. მერე უფრო მაღლა ავწიე ფეხი. იქაც კედელი დამხვდა. ფეხი ჩამოვწიე და ჩემი მკერდის გასწვრივ ხელი გავიშვირე. ისევ კედელი. თავზემოთ ავწიე ხელები ამ კედელზე ფათურით – ზედაპირი მაინც არ ჩანს. მერე შევხტი და ძლივს მივაწვდინე თითები ზედაპირს, მაგრამ ამოსვლა არ გინდა?

ბნელა. თხრილში – უფრო. როცა მიდიხარ, უკეთ ხარ, სადღაც, სასაფლაოზე, თხრილში ჩავარდნილი კი… გავზომე ეს თხრილი და სიგრძითაც და სიგანითაც ორი მეტრია. ჯერ ვიფიქრე, ვიყვირებ, ვინმე მომეშველება-მეთქი, მერე კი დავასკვენი, რომ ჯერ ერთი, ვერავის გავაგონებდი და მეორეც, რომც გაეგონათ, ღამის სამ საათზე სასაფლაოზე გამსვლელი, თანაც, იმ დროს – აბა ვინ იყო…

ამოსვლა, ამოხოხება – რა არ ვცადე, მაგრამ არაფერი გამოდის. შევეგუე ბოლოს ბედს, ჩავცუცქდი და მივეყრდენი კედელს. შევეგუე, რომ დილამდე აქ უნდა ვიჯდე. მერე ვინმე გამოივლის. ვზივარ და ველოდები გათენებას. რა ფილმებიც მქონდა ნანახი მკვდრების სულებზე, საშინელებებზე, ყველაფერი მახსენდება, მაგრამ ვცდილობ, არ ვიფიქრო. ერთადერთი, რის გახსენებამაც დამამშვიდა, სიგარეტი იყო, ჯიბეში რომ მედო. მაგრამ როცა თითებშუა გავიჩარე, გამახსენდა, რომ ასანთი ერთ-ერთ მხლებელს მივეცი და არ დაუბრუნებია. დამრჩა სიგარეტი თითებში.

არ ვიცი, რა დრო გავიდა, მაგრამ უცებ, ნაბიჯების ხმა მესმის ზემოდან. აშკარად ნაბიჯების ხმაა. კინაღამ გავძახე, მაგრამ დროზე შევიკავე თავი: ხომ გაიქცეოდა, მიწის ქვემოდან რომ ხმა გაეგონა… ველოდები მომენტს, რომ შევეხმიანო და დახმარება ვთხოვო, თან თავს ვირწმუნებ, ნამდვილად ადამიანია-მეთქი… უცებ, მესმის ჯერ შხუილის, მერე დაცემის, მერე კვნესის ხმა. სიბნელეს თვალი მიჩვეული მაქვს, შესაბამისად, მე ვხედავ სილუეტს, ის კი(ბუნებრივია, ადამიანია, მამაკაცი) ვერ მხედავს. შეიგინა, წამოდგა და ზუსტად ჩემს მსგავსად სცადა ამოსვლა. არაფერი გამოუვიდა, ჩემსავით. ჩემს მოპირდაპირე კედელთანაა. რამდენიმე მვდელობის შემდეგ ჩემსავით მოიქცა, ბედს შეეგუა და ჩაჯდა. ვფიქრობ, როდის და როგორ შევეხმიანო, რომ გული არ გავუხეთქო. სიგარეტი ამოიღო, პირში ჩაიდო და ასანთს გაკრა. ყველაფერი დამავიწყდა – ისიც, რა სიტუაციაში ვიყავი და ისიც, რომ ხმა არ უნდა ამომეღო, მხოლოდ ის მახსოვდა, სიგარეტი რომ მეჭირა და რომ ძალიან მინდოდა მოწევა. ჩაცუცქული მივიწიე მისკენ და წყნარად ვეუბნები: “თუ ძმა ხარ, მომიკიდე, რა!..”

მერე მხოლოდ ის მახსოვს, რომ ასანთი ჩაქრა და არაადამიანური ყვირილი გავიგონე, მერე მხარზე ვიგრძენი ფეხები და კაცი თხრილიდან ამოხტა… ამოხტა და გაიქცა, თან ყვირის. მეც ავყვირდი: “ნუ გეშინია, კაცი ვარ, კაცი! გაჩერდი, ჩავვარდი შენსავით, ამომიყვანე!” – მაგრამ გამჩერებელი ვინ იყო…

ბოლოს ხმამაღლა დავიყვირე; “ასანთი მაინც დამიტოვე, შენი!..” – თან ფრიად არათავაზიანად მოვუკითხე უახლოესი წინაპარი, დედა…

ნეტა, ვინ ვეგონე?

თან, წარმომიდგენია, ახლაც როგორ ხატოვნად ჰყვება(ბევრი ვეძებე, მაგრამ ვერ მივაკვლიე), როგორ ჩავარდა ღამით საფლავში და როგორ სთხოვა მკვდრის სულმა სიგარეტზე ცეცხლის მოკიდება…

3 Comments (+add yours?)

  1. რუსა
    Jan 14, 2011 @ 17:28:50

    ძალიან მაგრად ვიცინე 🙂 გაიხარე :*

    Reply

  2. Maverick
    Jul 23, 2011 @ 08:04:37

    უნდა გეპოვნა ვინაა….. თუ ახლაც არ გარბის….. ისეთი კაცი ეძებე ვინც მაგნაირს ყვება ხოლმე, ვინც იძახის სული ვნახეო და შენც გაეჩითე მერე :D:D:D

    Reply

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s

%d bloggers like this: